Przemysł chemiczny, w tym sektor tworzyw sztucznych, znajduje się dziś w punkcie zwrotnym. Z jednej strony pozostaje fundamentem europejskiej gospodarki i kluczowym ogniwem łańcuchów wartości wielu strategicznych branż. Z drugiej mierzy się z bezprecedensową presją kosztową, regulacyjną i geopolityczną.
Rok 2025 potwierdził, że głównym wyzwaniem pozostaje niestabilność rynków energii, która bezpośrednio wpływa na konkurencyjność europejskiej chemii. W efekcie obserwujemy spadek produkcji, niższe wykorzystanie mocy w UE oraz wyraźnie słabszą dynamikę sektora w porównaniu do USA i Chin.
Jednocześnie sektor chemiczny w Europie funkcjonuje w warunkach narastającej presji regulacyjnej. Przeregulowanie, rosnąca liczba obowiązków sprawozdawczych oraz szybkie tempo wprowadzania nowych regulacji środowiskowych powodują wzrost kosztów operacyjnych i ograniczają zdolność firm do inwestowania i konkurowania na rynkach globalnych. Dodatkowo ambitne cele transformacji klimatycznej, choć konieczne, generują istotne koszty, które w wielu przypadkach nie są równoważone przez odpowiednie mechanizmy wsparcia.
Jednocześnie zmienia się globalna mapa handlu. Rośnie skala importu, szczególnie z Chin, a polityka handlowa i postępowania antydumpingowe dodatkowo zaburzają przepływy surowców i produktów chemicznych. Europa traci moce produkcyjne, co oznacza nie tylko ryzyko deindustrializacji, ale także zagrożenie dla bezpieczeństwa łańcuchów dostaw i rynku pracy.
Polska Chemia pozostaje jednym z filarów gospodarki, generując setki tysięcy miejsc pracy i znaczący udział w handlu zagranicznym, znacząco jednak odczuwa skutki rosnącego importu, presji kosztowej oraz pogarszającego się bilansu handlowego, szczególnie w obszarze tworzyw sztucznych i nawozów.
W 2026 roku, sektor stoi przed wyzwaniami o charakterze strukturalnym: nadpodażą mocy, spadkiem rentowności oraz niepewnością popytową. Coraz wyraźniej widać, że problem konkurencyjności europejskiej chemii ma charakter systemowy i obejmuje koszty energii, regulacje oraz globalne warunki handlowe.
Dlatego niezbędne jest podjęcie natychmiastowych zdecydowanych działań: zapewnienie konkurencyjnych cen energii, ograniczenie nadmiernych obciążeń regulacyjnych, zrównoważenie celów klimatycznych z realiami przemysłowymi, wzmocnienie ochrony rynku europejskiego oraz stworzenie stabilnego i przewidywalnego otoczenia dla inwestycji.
Bez tego trudno będzie utrzymać produkcję w Europie, a tym samym zapewnić bezpieczeństwo gospodarcze i przemysłowe całego kontynentu.
-
dr inż. Tomasz ZIELIŃSKI, MBA
-
Prezes Zarządu
-
Polska Izba Przemysłu Chemicznego
-
00-654 Warszawa
-
T. +48 22 8287506
-
E. sekretariat@pipc.org.pl
