Dzień Obniżania Kosztów Energii

• Dzień Obniżania Kosztów Energii: przemysł niezbędny w każdym sektorze gospodarki powinien pozostać w Europie

Spadek konkurencyjności europejskiej produkcji tworzyw sztucznych, będący konsekwencją m.in. kryzysu energetycznego, to zagrożenie dla strategicznych sektorów UE, które opierają się na tworzywach, od motoryzacji i obronności, po odnawialne źródła energii. Obchodzony 10 stycznia Dzień Obniżania Kosztów Energii to okazja, by zwrócić uwagę na wpływ kosztów energii – nie tylko tych finansowych – na konkurencyjność branży oraz jej przełożenie na życie Europejczyków.  

Tworzywa sztuczne są integralną częścią gospodarki europejskiej. – Części i wyroby z tworzyw sztucznych służą wielu strategicznym branżom, takim jak motoryzacja, opakowania, budownictwo, elektronika, opieka zdrowotna, infrastruktura odnawialna czy dobra konsumpcyjne. Cały łańcuch wartości tworzyw sztucznych w Europie zapewnia około 1,5 miliona miejsc pracy w ponad 50 000 przedsiębiorstw. To także ważna gałąź przemysłu dla Polski – rynek produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych dynamicznie się rozwija, ze stałym wzrostem w ujęciu długofalowym – mówi Anna Kozera-Szałkowska, dyrektor zarządzająca Plastics Europe Polska, lokalnego oddziału stowarzyszenia producentów tworzyw sztucznych w Europie. 

Branża znajduje się jednak na krawędzi i sygnały ostrzegawcze są bardzo wyraźne: linie produkcyjne są wygaszane, zakłady zamykane, a produkcja w UE nadal spada. To ostatni dzwonek na wdrożenie niezbędnych działań naprawczych, w tym w obszarze cen energii, i uchronienie Europy przed konsekwencjami utraty autonomicznych mocy produkcyjnych.  

Branża tworzyw w punkcie zwrotnym

Jak wskazują aktualne dane, udział Europy w globalnej produkcji zmniejszył się z 22% w 2006 r. do zaledwie 12% w 2024 r. W ostatnich latach gwałtownie spadły także obroty branży: z 457 mld euro w 2022 r. do 398 mld euro w 2024 r. (–13%). 

Sytuacja Europy wyraźnie kontrastuje z dynamicznym rozwojem przemysłu w innych regionach świata. Globalna produkcja tworzyw sztucznych wzrosła w ubiegłym roku o 4,1% i aż o 16,3% od 2018 r. Azja odpowiada obecnie za 57,2% światowej produkcji, z czego same Chiny aż za 34,5% (prawie trzykrotnie więcej niż cała Unia Europejska).

Miejsca pracy, poziom życia

Bez pilnych działań przywracających konkurencyjność i odblokowujących potencjał inwestycyjny Europie grozi postępująca deindustrializacja oraz utrata przewagi innowacyjnej. Stawka jest wysoka – przetrwanie europejskich mocy produkcyjnych, które w alarmującym tempie są wygaszane i zastępowane nowoczesnymi instalacjami poza Europą.

Jeśli spadkowy trend się utrzyma, Europa stanie się coraz bardziej zależna od tworzyw z importu. Będzie to sprzeczne z unijnymi celami związanymi ze zrównoważonym rozwojem i bezpieczeństwem gospodarczym. Utrzymanie produkcji w Europie jest niezbędne nie tylko dla rozwoju innowacji oraz cyrkularnej i zeroemisyjnej transformacji sektorów opierających się na tworzywach, ale także zapewnienia bezpieczeństwa i utrzymania strategicznej autonomii UE tak ważnych z punktu widzenia obecnej sytuacji geopolitycznej, w tym zachowania miejsc pracy i poziomu życia Europejczyków. 

Sposoby na kryzys

Europejski przemysł tworzyw sztucznych pilnie potrzebuje aktywnego wsparcia politycznego i dopasowania ram regulacyjnych. Szybkie i zdecydowane kroki to klucz do zabezpieczenia przyszłości lokalnej produkcji tworzyw i ochrony strategicznych sektorów. Przemysł tworzyw to sektor energochłonny, dlatego priorytetem jest skuteczne rozwiązanie kryzysu kosztów energii. W tym celu branża postuluje o dodanie sektora chemicznego, w tym polimerów, do unijnej listy kompensacji EU ETS.

Regulacje powinny jednocześnie uwzględniać możliwość branżowego reinwestowania uzyskanych środków, aby przyspieszyć jej transformację w kierunku gospodarki cyrkularnej i neutralnej klimatycznie. Efektem tego byłaby także bardziej zrównoważona działalność całych sektorów i firm na dalszych etapach łańcucha wartości.

Uczciwa konkurencja na granicach 

Wzmocnienie ochrony przed nieuczciwą konkurencją na granicach UE to inny ważny element, który powinien zostać wdrożony wraz z rozwiązaniami związanymi z kosztami energii. Inwestycje w zwiększenie możliwości kontroli celnych, ujednolicenie procedur, wykorzystywanie narzędzi cyfrowego śledzenia oraz wprowadzenie obowiązku niezależnej certyfikacji dla importowanych produktów, aby utrzymać wysokie standardy środowiskowe i pracownicze, to najefektywniejsze narzędzia wsparcia przemysłu konkurującego z innymi regionami, pozwalające wyrównać gospodarcze szanse europejskiego rynku. 

Wymierną częścią ochrony przemysłu UE przed nieuczciwymi praktykami i ich nieodwracalnymi skutkami mogłoby być powołanie Chemicals and Plastics Trade Observatory. Umożliwiłoby to monitorowanie przepływów handlowych w czasie rzeczywistym oraz wdrożenie narzędzi wsparcia fair trade. 

Koszty nie tylko finansowe

Dzień Obniżania Kosztów Energii nie dotyczy wyłącznie kosztów finansowych i cen energii. – Równie ważne z perspektywy ambicji naszego przemysłu jest obniżanie kosztów środowiskowych, a więc dążenie do zeroemisyjności netto – dodaje Anna Kozera-Szałkowska. – To cel określony w naszej mapie drogowej The Plastics Transition, w której przedstawiona została ścieżka pokazująca, w jaki sposób możemy osiągnąć zarówno zeroemisyjny netto, jak i cyrkularny system tworzyw sztucznych w Europie do roku 2050. 

Do zrealizowania tej wizji potrzebne są wszystkie dostępne technologie recyklingu i skuteczne, szybko wdrażane mechanizmy pobudzające popyt rynkowy na cyrkularne produkty i rozwiązania, takie jak stymulowanie inwestycji w innowacje, ambitne cele dotyczące zawartości recyklatów, oraz eliminowanie barier wewnętrznych utrudniających swobodny przepływ towarów i surowców wtórnych. Dzięki takim rozwiązaniom Europa ma szansę zapewnić sobie autonomiczny, bezpieczny i zrównoważony przemysł. 

Nota edytorska

Plastics Europe jest ogólnoeuropejskim stowarzyszeniem producentów tworzyw sztucznych, które ma swoje biura w całej Europie. Od ponad 100 lat nauka i innowacje stanowią swoiste DNA naszej branży. Zrzeszając bisko 100 firm wytwarzających ponad 90% polimerów w EU27+3 (Norwegia, Szwajcaria, Wielka Brytania), postrzegamy swoją rolę jako katalizatora zmian branży tworzyw sztucznych, który poprzez otwartą współpracę z interesariuszami dostarcza bezpieczne, cyrkularne i trwałe rozwiązania. Jesteśmy zaangażowani we wdrożenie długoterminowych, pozytywnych zmian.

Kontakt dla prasy

• Plastics Europe Polska 
• Weronika Śmigasiewicz
• Communications Manager
• Kom.+48 604 289 848